5. Καφές και τσιγάρα

Κίτο, 07 Ιουλίου 2008

Ξενοδοχείο San Francisco de Quito

Ποτέ δεν είχα πρόβλημα να κοιμηθώ, σε οποιοδήποτε σημείο αποφάσιζα να κατεβάσω τον Γενικό. Γιατί λοιπόν να είχα πρόβλημα στο Quito;

Ο ύπνος μού έκανε καλό. Όσο πλένω τα δόντια μου με εμφιαλωμένο νερό –ας μη ρισκάρουμε από την πρώτη μέρα-, συλλογίζομαι ότι τώρα νιώθω έτοιμος να τριγυρίσω σε αυτήν την τόσο άγνωστη πόλη. Νιώθω έτοιμος να γνωρίσω ανθρώπους με διαφορετική κουλτούρα και να συζητήσω μαζί τους. Νιώθω έτοιμος να ξεκινήσω τον ιερό αγώνα μου και να αγωνιστώ για να ξαναβρώ τη χαμένη βαλίτσα μου.

Βγαίνω από το δωμάτιο, κατεβαίνω μια σκάλα, διασχίζω μια αυλή, κατεβαίνω άλλη μια σκάλα, προσπερνάω μια διακλάδωση στη μέση της σκάλας, διασχίζω άλλη μια αυλή και φτάνω στο μπαλκονάκι που είναι η ρεσεψιόν. Οι νευρώνες μου ακόμα κοιμούνται, γι αυτό αποφεύγω την ρεσεψιονίστ και-… Ώπα! Φρενάρω από τον ξαφνικό συναγερμό και κάνω μεταβολή για να την σκανάρω. Δεν είναι κακό. Ρωτάω για καφέ. Μάλλον ηλίθια ερώτηση, μιας και η από κάτω αυλή φιλοξενεί τέσσερα τραπεζάκια με ομπρέλες και ένα σιντριβάνι.

Μια στρουμπουλή κυριούλα κάνει δρομολόγια ανάμεσα στα τραπέζια κρατώντας ένα δίσκο.

Κοιτάζω τις ομπρέλες και αμέσως μετά τον ουρανό. Συννεφιά με μπλε τρύπες εδώ κι εκεί. Αναρωτιέμαι τι ρόλο παίζουν οι ανοιχτές ομπρέλες με το λευκό πανί που μου κρύβει τα τυχόν ελεύθερα τραπέζια. Α! Αυτοί οι εκουαδοριανοί, δεν ξέρουν από ομπρέλες! Ενώ στην Ελλάδα μας… Για κάτσε Αύγουστο χωρίς ομπρέλα και θα δεις…

Κατεβαίνω στην πλακόστρωτη αυλή και κάθομαι σε ένα από τα τέσσερα τραπέζια. Ανοίγω το βιβλίο μου και αρχίζω να βγάζω πρόγραμμα τουρίστα.

Η στρουμπουλή κυριούλα με διακόπτει για να με εξυπηρετήσει. Μου προσφέρει μια πλαστικοποιημένη καρτέλα με 3-4 είδη πρωινών για να διαλέξω. Όλα γραμμένα στα ισπανικά, τα οποία σήμερα δε μου φαίνονται και τόσο «το καπέλο είναι πάνω στο τραπέζι» αλλά μάλλον «Καφές ή τσάι, ψωμί, μπλαμπλα φρούτων και μπλαμπλα, αυγά με μπλαμπλα, μπλαμπλά ή νιανιά.» Αυτό θέλω! Αυτό! Αυτό ποθούσα από χτες το βράδυ! Αυτό, με τις λιγότερες άγνωστες λέξεις!

Σύντομα ανακαλύπτω πως δεν έχω παραγγείλει τίποτα περισσότερο από νες, με μαρμελάδα βούτυρο ψωμί και ομελέτα. Πάλι καλά. Ανάβω τσιγάρο, ανοίγω ξανά το βιβλίο μου και βγάζω πρόγραμμα. Βαριέμαι να διαβάσω. Γυρίζω σελίδα και χαζεύω το χάρτη. Εντοπίζω κάτι σαν κεντρική πλατεία –είναι συνήθως η πλατεία με τον καθεδρικό- και βγαίνω στο δρόμο.

Βόλτα, λοιπόν. Στενοσόκακα σε απόλυτο γεωμετρικό κάνναβο, πεζοδρόμια με πανέρια και διαφημίσεις. Στρίβω ζερβά, στρίβω αριστερά, βαστώντας το βιβλίο μου στον κόρφο μου, με το δάχτυλο πλακέ σελιδοδείχτη στην μεριά του χάρτη. Το ξέρω πως μ΄αυτήν την εμφάνιση δίνω το στίγμα του τουρίστα, όπως τους είχα παρατηρήσει και στην Αθήνα, τη δική μου πόλη. Μου ήταν αδύνατο να κρύψω διακριτικά το μειδίαμα που εμφανιζόταν αυτόβουλα στο στόμα μου, όποτε έβλεπα ηλιοψημένους Σουηδούς με τη συγκεκριμένη στάση να χαζεύουν ψηλά, με μισάνοιχτο στόμα, προσπαθώντας να ψελλίσουν τα ονόματα που ήταν γραμμένα στις γωνιές των δρόμων και στη συνέχεια να βυθίζονται στον χάρτη τους, ζητώντας απλά μια επιβεβαίωση για την πορεία τους. Ώς ευγενικός λάτρης του Ξένιου Διός, συχνά τους πρόσφερα απλόχερα τις γνώσεις μου και τις καταπληκτικές μου ικανότητες στον προσανατολισμό, επιδιώκοντας μάλλον να τους εξευτελίσω, καθότι εκείνοι πολύ άσχετοι κι εγώ κάπως σχετικός, παρά να τους βοηθήσω πραγματικά. Όπως και να έχει τη δεδομένη στιγμή, που εγώ προσπαθούσα να εντοπίσω την πλατεία San Francisco, δέν είχα την παραμικρή όρεξη να δεχθώ αποιαδήποτε εξευτελιστική βοήθεια. Πράγματι, κανείς δεν έδειξε να ενδιαφέρεται να με βοηθήσει, αν και όλοι ανεξαιρέτως με είχαν ταξινομήσει ώς gringo τουρίστα και χαμογελούσαν περιπαιχτικά.

Ανηφόρησα την Sucre, με μόνη βοήθεια τον χάρτη του ιστορικού κέντρου, πράγμα σχεδόν αδύνατο, αφού έπρεπε να ακολουθήσω μια απόλυτη ευθεία για δυο ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα! Στο τέλος του δρόμου, ένα μεγάλο μοναστήρι αφιερωμένο στον Άγιο Φραγκίσκο του γνωστού τάγματος, μαζί με τον απαραίτητο καθεδρικό του, τα καμπαναριά και τα υπόλοιπα αξεσουάρ, δεσπόζει πάλλευκο πάνω από την λιθόστρωτη πλατεία.

Δημοκρατία από ...κούνια

Γυρνάω σελίδα στο βιβλίο μου, για να μάθω περισσότερα για το αξιοθέατο, όμως η προσοχή μου διασπάται σε εκατοντάδες κομμάτια, από ρυθμικές παιδικές φωνές. Η ακατανίκητη αγάπη μου για μαζικές εκδηλώσεις, είτε αυτές αφορούν πορείες-προάγγελους εξεγέρσεων, είτε παράσταση νηπιαγωγείου στο δρόμο, με οδηγούν στην παρακείμενη πλατεία de la Independencia, όπου αντικρίζω -τόμπολα- ένα τσούρμο πιτσιρίκια να φωνάζουν συνθήματα, υπό τη ρυθμική καθοδήγηση του δασκάλου τους, προς τα ανοιχτά παράθυρα του palacio del Gobierno. Κρατούν πανό και πλακάτ με τα αιτήματά τους -αιτήματα για την παιδεία, κι ας είναι όλα του νηπιαγωγείου, άντε του δημοτικού. Ο Περικλής μέσα μου ουρλιάζει διαμαρτυρόμενος για τη δημοκρατία, από τα βάθη των -χρυσών- αιώνων. Όχι για την δημοκρατία ως προϊόν παιδείας που βλέπω έμπρακτα μπροστά μου, αλλά για τη δημοκρατία που ορίζεται από τους περισσότερους λίγους και ενέχει τη μίζα, τη μόστρα και τη λαμογιά, εκείνη που πατάει σε σκλάβους και συνήθως οδηγεί σε καταχρήσεις. Ενίοτε και σε εμφύλιους. Μεγάλε, εδώ τα χαλάμε! Εγώ δεν καταλαβαίνω από τέτοια- Εγώ έμαθα στην υποταγή στους νόμους- Εγώ αρέσκομαι στην ομαλότητα... ΔΕΝ έχω τετοια παιδεία, ΕΓΩ! Υπέρτατε φωστήρα, άξιε απόγονε του τίμιου Αριστείδη, αυτό που βλέπεις μπροστά σου δεν έχει να κάνει με το Εγώ, αλλά με το Εμείς. Εν προκειμένω με το Αυτοι. Γι' αυτό, βούλωσέ το και παραδέξου, για πρώτη φορά, πως Αυτοί -ίσως- είναι καλύτεροι σε αυτό το θέμα, γιατί διδάσκονται την Αγωγή του Πολίτη από τα γεννοφάσκια τους! Λογικό επιχείρημα, δε λέω... Ο εσωτερικός μου διάλογος τελειώνει με συνοπτικές δημοκρατικές διαδικασίες. Τα διάφορα Εγώ μου ισοψήφισαν και η εσωτερική μου Βουλή, ξεπουλημένη στην προπαγάνδα της ζωής μου, αρνείται να πάρει μια απόφαση καταδίκης ή παραδοχής. Η συνεδρίαση διακόπτεται και θα επανέλθει τον Αύγουστο, με τα αποδεκατισμένα θερινά τμήματα.

San Francisco del Splatter

Χώνομαι στη είσοδο του μοναστηριού, ζητώντας καταφύγιο από τον παντοκράτορα ήλιο. Ένας ευγενικός υπάλληλος σκίζεται να με ξεναγήσει στο εκκλησιαστικό μουσείο που λειτουργεί.

-Θα προτιμούσε (έτσι είναι ο “πληθυντικός ευγενείας” τους, στο τρίτο πρόσωπο, ενικού ή πληθυντικού, αναλόγως) μια ξενάγηση στα ισπανικά ή στα αγγλικά;

-θα προτιμούσες (έτσι μιλάω τα ισπανικά, ρήματα σε όποιο πρόσωπο και χρόνο μου έρχεται εύκολο), εγώ, (για να είμαι και σαφής, δηλαδή) στα ισπανικά, αλλά εγώ ρωτάω εσάς αγγλικά (για να συνεννοούμαστε,...κάπως).

Το τυπάκι, επαγγελματίας, κι ας μην έχει τελειώσει ακόμη την σχολή τουριστικών που παρακολουθεί. Με γυροφέρνει σε διάφορες αίθουσες με αγάλματα, εικόνες βιβλία και μπλα-μπλα. Εγώ κουνάω την κεφάλα μου σαν να καταλαβαίνω.

Κάποια στιγμή, μπροστά σε ένα άγαλμα του Άγιου Πέτρου, ο ξεναγός σταματά να μιλάει και με κοιτάει με σημασία. Δεν ψαρώνω, τον κοιτάω κι εγώ με “σημασία”. Προφανώς η δική μου “σημασία” αποδεικνύεται πολύ λιγότερη από τη δική του, γιατί ο ξεναγός με κοιτάει πιο εμφατικά, με την ίδια σημασία. Η δική μου “σημασία” τρεμοσβήνει και, τελικά, κονιορτοποιείται μπροστά στην εμμονή του. Αναδιπλώνομαι και σηκώνω τα φρύδια μου, παραδεχόμενος την ήττα μου στο πεδίο της κατανόησης. Το γυρνάω στο Αγγλικό.

-Γουάτ;

Ο ξεναγός μου χαμογελά και πιάνει την παράγραφο από την αρχή, σε άψογη αγγλική.

Μου μιλάει για τη σπλατεριά των αγαλμάτων με τις ρεαλιστικές ουλές από τα μαρτύρια, τους συνειρμούς στα βάσανα που υπέστησαν οι αυτόχθονες από τους Colones (τους ακόλουθους του Κολόμβου), και καταλήγει στο κεφάλι του Άγιου Πέτρου, που περιέχει το αληθινότατο κρανίο μιας κακόμοιρης γυναίκας, κάτω από στρώσεις γύψου και μπογιάς. Γουάτ;

-Το ήξερε;

-Ορίστε;

-Συμφωνούσε, πριν πεθάνει, η κακομοίρα, με το γεγονός, ότι το κεφάλι της (τουλάχιστον) θα αγιάσει;

Εννοώ, ήταν κάποια καλόγρια που νήστεψε και προσευχήθηκε με προσήλωση για τον υπέρτατο προορισμό του κρανίου της, ή απλά κάποια σκλάβα που -αφού τη βίασαν οι παπάδες και την κόλλησαν αφροδίσια, την άφησαν να πεθάνει σε κάποιο υπόγειο προκειμένου να της κόψουν τελετουργικά -ή και όχι- το κεφάλι, επειδή τους χρειαζόταν μια βάση για τον γύψο;

Ο ξεναγός με κοιτάζει με γουρλωμένα μάτια.

Η υπόλοιπη; Τι έγινε η υπόλοιπη; Τα υπόλοιπα διακόσια-τόσα κόκκαλα πήγαν σε άλλα αγάλματα;

Ο ξεναγός γελάει. Προτιμά να μη με βρίσει και ευγενικά γραπώνεται σε άλλο εδάφιο της ξενάγησης.

-Η ανακάλυψη του κρανίου έγινε τυχαία, όταν ένας σεισμός έριξε το άγαλμα και έσπασε το λαιμό του. Οι συντηρητές είδαν το κρανίο και μετά από έρευνα με ακτίνες Χ, διαπίστωσαν ότι αρκετά αγάλματα έχουν ανθρώπινα υπολείμματα στο εσωτερικό τους.

Ξινίζω τα μούτρα μου με αποτροπιασμό. Εμεις, οι ένδοξοι υπήκοοι του Βυζαντίου, αν και παραμελημένοι, δεν έχουμε τέτοιες θηριωδίες στο ιστορικό μας. Εκτός από μια-δυο χίλιες εκστρατείες, φόνους, βασανιστήρια....